Saç Ekimi Sonrası Şok Dökülme Ne Zaman Olur, Ne Kadar Sürer?
Saç ekimi sonrası şok dökülme evresi (shock loss); ne zaman başlar, neden olur, saç kökleri zarar görür mü ve İstanbul kliniklerinde uygulanan koruyucu tedaviler.
Öne çıkanlar
- Şok dökülme 2. ila 8. haftalar arasında başlar ve cerrahi travmaya bağlı doğal bir adaptasyon sürecidir.
- Dökülenler sadece saç gövdesidir; derinin altındaki dermal papilla kök hücreleri canlılığını korur.
- 3. aydan itibaren yeni ve kalıcı saç telleri çıkmaya başlayarak 12. ayda maksimum yoğunluğa ulaşır.
1. Şok Dökülme Nedir ve Biyolojik Nedenleri Nelerdir?
Saç ekimi operasyonu sonrasında hastaların en çok tedirginlik yaşadığı aşama şok dökülme (shock loss) sürecidir. Cerrahi terimle bu durum geçici bir telogen effluvium tablosudur. Donör bölgeden mikromotorla alınan saç kökleri, bir süre vücut dışında kaldıktan sonra yeni açılan kanallara transfer edilir. Bu süreçte kıl kökü oksijensiz kalma (iskemi) ve yeniden kanlanma (reperfüzyon) stresine maruz kalır. Saç kökü kendini korumaya almak amacıyla aktif büyüme evresi olan anagen fazından dinlenme evresi olan telogen fazına geçer. Bu faz geçişi sırasında kıl kökü sağlam kalırken, saç şaftı (gövdesi) zayıflayarak dökülür. İstanbul kliniklerinde hastalarımıza bu sürecin başarısızlık değil, aksine köklerin yeni damar ağı kurup güçlenmesi için zorunlu bir fizyolojik dinlenme periyodu olduğu anlatılmaktadır.
2. Şok Dökülme Ne Zaman Başlar ve Ne Kadar Sürer?
Şok dökülme genellikle operasyonun 2. ila 4. haftaları arasında başlar ve 6. ila 8. haftalarda en yoğun seviyesine ulaşır. Hastadan hastaya değişmekle birlikte ekilen saçların %60’ı ile %90’ı bu süreçte dökülebilir. Bazı hastalarda ekim alanına komşu olan zayıf orijinal saçlar da geçici olarak dökülebilir. Bu dökülme süreci ortalama 1.5 ila 2.5 ay devam eder. 3. ayın sonundan itibaren dinlenme evresi tamamlanır ve saçlar derinin altından ince tüyler halinde yeniden belirmeye başlar. 6. aya gelindiğinde saçların yaklaşık %50-60’ı çıkmış ve kalınlaşmış olur.
3. Şok Dökülme Sürecinde Saç Köklerini Destekleyen Medikal Tedaviler
Şok dökülme döneminde saç köklerinin dinlenme evresinden hızla çıkıp güçlü saç üretmesini sağlamak amacıyla klinik protokoller uygulanır. PRP tedavisi, hastanın kendi kanından elde edilen trombosit büyüme faktörleriyle (VEGF, PDGF) saçlı deride kılcal damar oluşumunu uyararak anagen fazına geçişi hızlandırır. Saç mezoterapisi ile biotin, çinko, folik asit ve aminoasitler doğrudan saç köklerinin bulunduğu derin dermise enjekte edilir. Hekim önerisiyle kullanılan topikal minoksidil veya sistemik finasterid/dutasterid tedavileri ise mevcut saçları korurken yeni ekilen köklerin çapını ve uzama hızını belirgin biçimde artırır.
Kaynaklar
- Bernstein RM, Rassman WR. Follicular Transplantation: Patient Evaluation and Surgical Planning. Dermatol Surg. 1997.
- True RH. Adverse Effects and Complications of Hair Restoration Surgery. Facial Plast Surg Clin North Am. 2013;21(3):439-450.
- ISHRS Clinical Guidelines on Postoperative Telogen Effluvium Management, 2024.